Roodgloeiend! Nog maar net de telefoon neergelegd, of daar belt de volgende partijleider alweer.
U moet weten: dit is de belangrijkste fase van de verkiezingscampagne. Straks is het Hof leeg en verlaten. Alle hovelingen keren dan terug naar hun graafschappen en heerlijkheden om opnieuw een mandaat te halen bij hun achterban. Hele blijde intochten en grandioze braspartijen worden opgetuigd om de kiezer te verleiden zijn stem te geven aan de weledele dames en heren. Want de clan kan ook voor verandering kiezen en een concullega naar het Hollandse Hof sturen om plaats te nemen in een van de blauwe zetels.
Maar voordat dat hele circus losbarst, moet elke partijleider – de moderne variant van de krijgsheer die de troepen aanvoert – zijn persoonlijke hofhouding samenstellen om goed voorbereid te zijn op de campagnestrijd. Deze vertrouwelingen bepalen achter de schermen alles: winst of verlies hangt van hen af. Zij zijn de onzichtbare krachten die de toon zetten, de muziek laten klinken — meestal zonder ooit zelf in de spotlights te staan.
Verschillende rollen dragen bij aan dit politieke schouwspel. Neem de spindoctor, wiens rol algemeen bekend is — hoewel naar mijn mening overschat. Hij beheerst immers slechts de kunst van het doorfluisteren. Eerst heb je een opperdichter nodig, die in het voetspoor van Vergilius met verhaallijnen een nieuwe werkelijkheid schept. En dan is er natuurlijk de coiffeuse! Van groot belang om de leider er altijd keurig uit te laten zien. En zeg nu zelf: als je kijkt naar de hedendaagse kapsels van onze politici, zie je meteen dat dit vak zwaar ondergewaardeerd wordt. Of de lange, wild uitgegroeide lokken zitten nergens meer naar, of ze zijn zo overdreven geborsteld dat ze alleen maar de arrogantie van de macht uitstralen.
En vergeet alstublieft de rol van de chauffeur niet. Tijdens nachtelijke ritten, wanneer de leider na de spanning van een tv-uitzending een uitlaatklep nodig heeft, is het de chauffeur die de juiste koers uitzet richting de veilige thuishaven én tegelijk zijn luisterend oor aanbiedt om zijn weledelachtbare passagier uit te laten razen.
Maar bovenal wil ik wijzen op de rol van de dwaas in het politieke bedrijf.
De nar, vaste metgezel in elke hofhouding van een goede leider, is – zoals u nu ondertussen beseft – onmisbaar. Want u moet weten: hier aan het Hof raken ze zo overtuigd van hun eigen belangrijkheid, dat ze denken dat het hele land zijn adem inhoudt bij elke grillige wending of verheven toespraak.
Door de meesterkomiek Jay Leno is wel eens beweerd dat politiek slechts showbusiness is voor lelijke mensen — en daar had hij als lid van het Amerikaanse narrengilde zeker geen ongelijk in.
De waarheid is namelijk dat het volk zich nauwelijks interesseert voor de kunsten van de hovelingen die hier aan het Hof de belangrijkste noten kraken. Men kijkt liever voetbal, volgt aandachtig de rode draad van een eindeloze tv-serie, of droomt weg bij muziek en dans.
De echte sterren van het land zijn voetballers, televisiepersoonlijkheden en popidolen.
Niemand bezoekt de winkelstraat — onze moderne kathedralen van de commercie — om een T-shirt met “Bontenbal” of “Yesilgöz” erop te kopen.
Nee, men wil het geurtje dragen van een Ronaldo of de sneakers van Messi. Ook laten zij zich voor de vakantie inspireren door Douwe Bob – als hij zingend ‘The World is Our Home’ prachtige stranden toont.
En als zij klaar zijn met het kijken naar de volgende aflevering van The Last of Us of Secrets We Keep, sluiten zij de buitenwereld af met hun oordopjes. Tijd voor harde rap, house of een geleide meditatie – maar zelden zult u een medereiziger betrappen op gegniffel tijdens het luisteren naar een podcast over het laatste politieke schouwspel.
Daarom heeft de nar de belangrijkste rol.
Met zijn spiegel en zijn narrenstok laat hij zien dat al die opsmuk en hysterie slechts voortkomen uit de narcistische zelfverheerlijking van de hovelingen zelf. Hij rukt het masker af dat hen scheidt van wie ze werkelijk zijn, en de rol die zij spelen op het politieke toneel.
In die enkele momenten die ze met hun nar doorbrengen, mogen de partijleiders zichzelf zijn. Totdat — uiteraard — de spindoctor hen weer stoort voor een quote over een “belangrijke kwestie”. In die luttele ogenblikken echter, kunnen zij zich troosten met de gedachte dat ze, al is het maar heel even, weer zichzelf mochten zijn.
Mijn telefoon heeft net als mijn stok de laatste dagen wat af gerinkeld. Iedereen wilde dat ik als een oude koppelaarster mijn contacten in het Narrengilde zou raadplegen. Zo heb ik deze week mijn geheime contactlijst flink doorgespit om de perfecte nar aan de juiste lijsttrekker te koppelen. Uiteraard politiek neutraal — de eer van ons dierbare gilde moet hooggehouden worden. In het politieke theater moet iedereen immers topfit zijn om het publiek optimaal te vermaken.
In deze regressieve tijden, waarin het hofleven opnieuw in de belangstelling staat en archetypes weer parmantig hun rollen mogen spelen, is het de Dwaas die het spel luchtig en levendig houdt. Geen reden tot vrees — laat de duivel niet tussen uw oren kruipen. Lach. Gebruik een kwinkslag. Spiegel je gesprekspartner. Je zult merken hoe verfrissend een goede grap werkt tegen de zwaarte van de dag.
Gelukkig krijgt het Narrengilde steeds meer nieuwe leden.
En ik zelf, wilt u weten? Maak ik een of andere transfer om een politieke leider te begeleiden – gezeten op een ezel naast zijn trouwe strijdros Rocinante? Nee, zo kan ik u verzekeren. Want een beetje paniekerig belde de Koning mij ook of ik zijn raadspensionaris een beetje kon gaan troosten. Tegelijkertijd – tussen neus en lippen door – beloofde hij me een extra toelage als ik bij zijn hofhouding zou blijven.
Natuurlijk heb ik dat direct toegezegd, om vervolgens de koninklijke kleermaker een berichtje te sturen dat hij voor mij die mooie nieuwe pluim apart moet leggen. Want als straks zoveel nieuwe narren hier rond gaan paraderen, moet het direct duidelijk zijn aan wie ze die betrekking te danken hebben. Er is maar één Hofnar, en dat ben ik.
En mocht u willen weten hoe het met de Raadspensionaris gaat? Opperbest!
Na met mij een paar dwaze sprongen en enkele lachsalvo’s te hebben uitgevoerd, zag hij met bewondering zijn eigen gelaat weer in mijn spiegel. Stralend verliet hij mijn praktijk op weg naar huis, om me al rennend nog toe te roepen:
“Dank je, hofnar, bij jou kan ik altijd mezelf zijn. Nu nog even een kleine marathon rennen — en dan zie ik het leven weer stralend en vol goede moed tegemoet!”
In deze Narrensprong zitten de volgende verwijzingen:
- Ronaldo en Messi Twee van de grootste voetballers aller tijden — niet alleen op het veld, maar ook als marketingfenomenen strijden zij om de eerste plaats. Zie: Lionel Messi vs Cristiano Ronaldo: Who wins at marketing?
- Douwe Bob – D-Reizen In de commercial van D-Reizen is Douwe Bob te horen én te zien, met het nummer This World Is Our Home. Hiermee viert hij het leven en inspireert hij tot vakantie. Zie: D-Reizen met Douwe Bob
- Rocinante – Don Quichot Rocinante is het paard van Don Quichot in Don Quichot van La Mancha, het beroemde satirische ridderverhaal van Miguel de Cervantes (17e eeuw), waarin illusie en werkelijkheid voortdurend botsen.
- Gerard van Honthorst – De Koppelaarster De bijbehorende AI-afbeelding is geïnspireerd op De Koppelaarster (1625), een barok schilderij van de Utrechtse meester Gerard van Honthorst, bekend om zijn dramatische lichtgebruik en dubbelzinnige scènes.
- Henri Bontenbal en Dilan Yeşilgöz De eerste twee fractievoorzitters die door hun partij zijn voorgedragen als lijsttrekker in de komende verkiezingen, met als mogelijke einddoel: het premierschap (de moderne raadspensionaris). Zie: CDA-leider Henri Bontenbal denkt ook aan premierschap of Yeşilgöz en Bontenbal formeel voorgedragen als lijsttrekkers
