“Kom hier dat ik U draag,”* klinkt het in mijn hoofd terwijl ik richting het Haagse Hof wandel. Ik stop even, doe mijn oortjes uit en begroet mijn broeder. De hofdignitaris voor psychologische zaken, altijd druk in de weer.
“En, weer een oproep vanuit het hof?” vraag ik hem.
Hij knikt ernstig. “Ja, alweer een noodgeval. Hoe vaak ik tegenwoordig daar moet verschijnen… Het is alsof het Haagse Hof zich vastgebeten heeft in een collectieve crisis.”
Ik hum instemmend, schenk hem een glimlach, maar hij gaat verder: “Natuurlijk, als psycholoog moet ik mezelf direct corrigeren. Wat is normaal, nietwaar? Maar toch, het lijkt wel alsof er iets wezenlijks mis is. Zonder het verleden te idealiseren, zou ik willen adviseren om het hele land onder te dompelen in een goede ouderwetse psychoanalyse.”
“Holland in therapie?” zeg ik lachend.
“Ja, precies! We weten allemaal wel zo’n beetje welke waanideeën dit land teisteren. Slachtofferschap gecombineerd met een lekker ouderwetse narcistische persoonlijkheidsstoornisje. Misschien met een vleugje bipolariteit erbij. En soms, als ik de kranten doorblader, doet het me ook wel denken aan die schizofrene client die ik al jaren bemoedig.”
“Ah, je leest nog de krant? Daar wordt niemand vrolijk van. Vergeef de journalisten maar. Zij moeten het politieke circus verslaan, terwijl ze dromen van het grote doorbraakmoment met hun podcasts en columns.”
“Misschien. Maar luister, als ik toch even naar het boek “Omwenteling” van Jared Diamond mag verwijzen…* Hij laat toch duidelijk zien hoe een land met zelfreflectie en introspectie door een crisis kan komen. Het begint allemaal met de erkenning dat we lijden onder een niet geleefd verleden.”
“Maar zie je daar al tekenen van?” vraag ik.
“De crisis is onmiskenbaar. Maar wat gebeurt er? Politici kloppen individueel bij mij aan, één voor één; allemaal op zoek naar een snelle fix. Nu weer deze nieuwe casus. Straks zit ik tegenover iemand die vol zelfbeklag zal zeggen: ‘De kiezer begrijpt me niet.’ Wat me dan te wachten staat, is één lange klaagzang. Heb je niet wat druppels van dat elixer voor me?”
“Je weet dat ik zuinig ben op mijn Narrennat, elixer van de lach*. Alleen in uiterste nood, als de patiënt het echt nodig heeft om weer hartelijk en onbekommerd te lachen.”
“Het is niet voor haar, het is voor mezelf!”
“Ah, is je voorraad op? Vorige week heb ik je nog een ampul gegeven! Op een gegeven moment moet je toch de lach weer in jezelf ontdekken.”
Mijn broeder kijkt me zo smekend aan dat ik mijn knapzak open en hem een flesje Narrennat geef. Zijn gezicht klaart onmiddellijk op.
“Je bent een redder. Maar toch, kunnen we niet samen optrekken? Vertel ook jij op het hof dat deze natie een diepgaande sociaal-psychologische zelfanalyse nodig heeft. Het zijn zulke simpele stappen: probleem afbakenen, hulp vragen, leren van vroegere crises, andere landen als voorbeeld nemen, flexibiliteit tonen, en dan – eindelijk – een realistisch zelfbeeld ontwikkelen. Het enige dat ons in de weg staat, is ons eigen grote gelijk en die verstikkende obsessie om met dat verheven vingertje te wijzen.”
“Ach broeder, ieder zijn vak. Jij zorgt voor de tranen, ik voor de lach.”
“En daar ben ik je elke dag dankbaar voor. Maar nu moet ik door naar het noodgeval. Een politica die zich in het toilet heeft opgesloten na een woedeaanval in de plenaire zaal. Ze gooide haar Urker zakdoeken in het rond, snotterend en schreeuwend. Gelukkig maar dat de NOS de livestream direct onderbrak. Dank voor het Narrennat, dat zal mij goed doen.”
Hij versnelt zijn pas, met het flesje in zijn zak. Hoe goed is dit land eigenlijk af, denk ik, met zulke hulptroepen die klaarstaan om op het juiste moment de diepste existentiële pijnen te verzachten. Maar misschien, heel misschien, hebben we inderdaad meer nodig om de crisis te bezweren. Met elkaar lekker gezellig schuddebuiken! Opgewekt met wat druppels Narrennat en een ouderwetse Lachtherapie onder begeleiding van cabaretiers als Wim Kan, Andre van Duijn en Karin Bloemen. Met elkaar en over elkaar lachen: dat is toch precies wat ons land nodig heeft?
* Verder luisteren / lezen?
1.) “Hier Dat Ik U Draag” is een lied van Kommil Foo: “Aan die man, die moedige man, Die man die weigerde te haten, ook Al werd hem het grootste onrecht Van de wereld aangedaan − aan Die dichter die moest zwijgen, die Moest kruipen, maar die in zijn Eigen hoofd steevast pal rechtop Bleef staan − aan elke godvergeten Zuiper in elke godvergeten kroeg, Die meebrult met het refrein − Aan de minister en zijn nachtrust, Aan de boer met kiespijn − aan de Mensen in de zaal, stuk voor stuk, Allemaal
Kom hier, kom hier dat ik u aan Mijn borst druk − kom aan mijn Hart, dat ik mijn hand haal door uw Haar − dat ik u kan vragen of ge iets wilt drinken, koffie misschien, Eventueel een glas wijn”
2.) Narrennat – Elixer van de Lach: https://ruudhelmink.nl/narrennat-elixer-van-de-lach/
3.) Jared Diamond – Omwenteling – hoe staten omgaan met crisis en verandering (2019)
