In mijn hofnarrenbestaan voer ik geregeld dezelfde gesprekken. Politici proberen zich telkens weer anders voor te doen dan ze werkelijk zijn. Ze doen zich hipper, energieker of melodramatischer voor, alsof ze denken dat ze daarmee indruk maken op hun achterban. Maar in de kern blijft politiek saai. En juist daarin schuilt de kracht.
En zeg nu zelf, welke eer valt er te behalen door een politicus te waarschuwen voor een ingebeeld zelfbeeld van een vrolijke volksmenner? Ik glimlach slechts wanneer de zoveelste naïeveling weer klaagt dat niemand hem of haar begrijpt. Ach, mijn liefje, natuurlijk begrijpt het volk je maar al te goed. Politiek is altijd saai geweest, en dat is precies zoals het hoort. Het is voortgekomen uit saaiheid en zal nooit het vuur in ons doen oplaaien zoals een soapster dat doet.
Er is een gezegde dat politiek ‘showbusiness voor lelijke mensen’ is. De Haagse junkies en het journalistieke corps doen hun uiterste best om die vergelijking waar te maken. Met rapportages over hoedjes of met pushberichten over elke voorbij schuifelende slak waar ze ladingen zout opleggen. Alsof ze hopen, door het lichaam van zo’n arme naaktslak zo te ontleden, toch nog ergens een ruggengraat te vinden, verborgen onder het slijm.
Maar wat politici en journalisten niet lijken te beseffen, is dat politiek geen showbusiness hoort te zijn. Het is een saai toneel; een noodzakelijk langdradig en duf toneel. De essentie van goed bestuur ligt immers in saaiheid: in dossiers doorploegen, cijfers analyseren, en eindeloze vergaderingen bijwonen. Sensatie doet enkel afbreuk aan de waardigheid van het ambt. De symboliek rondom het ambt dient de statuur verhogen, zodat mensen één keer per jaar met de Troonrede kunnen opkijken en zeggen: “Jullie daar in Den Haag doen belangrijk werk.”
Helaas beginnen politici, zodra ze zich in de mediawereld begeven, zich te gedragen als beroemdheden. Zoals een Gordon of een Marieke Helwegen, die boos weglopen of teleurstelling voor de camera’s spelen, alleen om de volgende dag weer in het middelpunt van de aandacht te staan. Alles om maar gezien te worden, om toch nog even in het nieuws te blijven.
Mogelijk dat ze zelf tot het besef komen dat hun rol slechts dient als intermezzo, ergens tussen de acteur uit een tv-soap en de schrijver van een bestseller in, zodat wij ons opnieuw kunnen realiseren hoe saai en onopwindend de politiek eigenlijk is.
Het behoort ook tot hun ambt om zichzelf vaak te herhalen, tot vervelens toe, zoals een opa blijft vertellen hoe alles vroeger beter was. Maar juist in die herhaling ligt de kern van het meesterschap. Zoals ik, als hofnar, ook telkens hetzelfde dansje uitvoer en u een spiegel voorhoudt: “Beste mensen rondom het Haagse Hof, twijfel niet aan uw natuur, blijf gerust heerlijk saai, want daarmee doet u iedereen een plezier. Want weet u: zonder de saaiheid van de politiek zouden we met een blik achter het machtsgordijn veel te snel beseffen hoezeer de schone schijn regeert. Behoed u daarom voor te veel schijnwerpers en aandacht. Zij corrumperen, net als te veel snoeven over macht.”
